خوب مىسازند . تقريبا هر شهر مهمى براى تأمين مصرف اهالى يك شيشه‌گر - خانه دارد . لوازم بلورى ساخت قم و شيراز از ساير جاها بهتر است . اما جام شيشه را ايرانيها فقط به صورت ورقه‌هائى به اندازهء متوسط مىتوانند بسازند . « قلياب قمى » كه از سوزاندن « اشنان » كوير بدست مىآيد در شيشه‌گرى مصرف دارد . واردات آينه و ليوانها و جامهاى كريستال از روسيه و قسطنطنيه بسيار زياد است و هر ساله مبالغ هنگفتى از ثروت مملكت صرف آن مىگردد . چينى به مقدار كم و از جنس پست تهيه مىشود . ظرفهائى كه در قم تهيه مىشود و به نام « كاسه قمى » معروف است از همهء انواع ديگر بيشتر مصرف دارد . در نتيجه « چينى » اصلى كه در چين ساخته مىشود و از راه هندوستان به كشور مىرسد بسيار محبوبيت دارد . جنسهاى انگليسى و روسى نيز ، يعنى لوازم چايخورى و قهوه‌خورى ، فروش خوب دارد . ايرانيها از ساختن و توليد « كاشى » بيشتر سررشته دارند . آجرهاى لعابدارى كه تصاوير گوناگون صحنه‌هاى شكار ، منظره و غيره را عرضه مىدارند ، معروف است . تصوير دلخواه را با رنگهاى مقاوم در برابر آتش به روى خشت مىكشند و آنگاه آن را به اندازه‌هاى آجر مىبرند . بعد از اين ، آجرها را مىپزند و به همان ترتيبى كه در تصوير پيش‌بينى شده بود ، به كمك ملاط و گل ، به هم متصل مىكنند . اين صحنه‌ها و تصويرها را كه از قطعات كوچك حاصل شده است ( موزائيك ) براى پوشاندن ديوارها و گنبدهاى مساجد ، مدارس ، حمامها و ساير تأسيسات عمومى ديگر به كار مىبرند . اما همين هنر هم امروز رو به زوال دارد . آن رنگهاى دلاويزى را ، كه در آثار قديم هنوز در نما و پوشش بناهاى اصفهان مىتوان ديد ، ديگر نمىتوانند درست كنند . بهترين كاشى رنگى را امروز در كاشان مىسازند و وجه تسميهء « كاشى » نيز به همين دليل است . از خاك ، سفال متخلخل مىسازند . وسايل آبخورى كه آب در آنها تازه مىماند و ضمنا آب را نيز تصفيه مىكند از اين سفال است . دوست دارند كه اين وسايل را با نقوش و طرحهاى اسليمى تزئين كنند و « كوزهء قمى » بخصوص از نظر شكلهاى دلپذير و سليقهء خوش از همه ممتاز است . به هنگام پختن ، سفالها را مستقيما در معرض آتش نمىگذارند ، بلكه آنها را با لفافى از گل مىپوشانند تا آنكه حرارت آهسته‌آهسته و به صورت معتدل در آنها اثر بگذارد . ايرانيها قبل از آنكه كوزهء نوى را مورد استفاده قرار دهند قدرى گلاب در آن مىريزند ؛ بوى خوش گلاب آنگاه چندين هفته در آن باقى مىماند . غير از اين سفالهاى زيباى شكيل ، وسايل آبخورى هم ساخته مىشود كه با كمال بىسليقگى ساخته و لعابداده شده است ، بطورى كه بيننده را به ياد ابتداى اختراع اين فن مىاندازد و از مقايسهء آنها با تكه‌هاى سفالى كه در ويرانه‌هاى شهر رى بدست مىآيد آدمى دچار تأسف مىشود . صابون خوب و ارزان را از قليا مىسازند و نوع بهتر آن در قم تهيه مىشود . در ولايات ساحلى درياى خزر صابون چربى از روغن زيتون